By; Van Nun Thang Pu
10. Rinum Le Felten
Minung hmuahhmuah hrangih thupi emem le kan tul zet mi sisi, mi tampi in kan tlaksam zet theu mi cu rinumnak le fel (dik)nak hi a si theu. Rinum ti le fel(dik) ti tongfang hi a sullam a bangaw lo nan, thenaw thei lo fehtlang, tuantlang ringring an si. Rinum timi cun kanmah le midang pehtlaihawknak a sawh duh. Eg, tlangval pakhat in fala hnenah, hnakum ka hawng tlun tik len kan nei(thi)aw ding tiah thu a cah ih, fala khal cun a tlangvalpa a hawng tlun hlanlo pasal le ngaizawng dang khal nei lo riai i, a rak hngak asiahcun, cui fala cu mi rinum a si. Fel (dik) timi cu midang um riai lo khalih, mai sia le tha theihnak hmang in, eithupnak ding remcang tak um cing khal ih, ei thup duh riai lo diktak ih nun kha, mifel cu a si. Minung hin rinumnak kan tlaksam veten, kan fel(dik) nak khal a se ve mai ih, mi rinum lo hrimhrim cu zohman in mifel(dik) kan ti thei lo. Veikhat te kan rinum lo pang asiahcun, midang in, in rinsan thei nawn lo lawng siloin, hnatuan pi ding le aiawhtu ding khal ah, an duh nawn lo. Fello(diklo) zetih ngah mi hi cam khat te cu a hlawk vek a bang nan, rei a daih lo bakah, thinharnak le beidonnak thlentu a si. Midang thawi kan karlak thil ah, rinsantlak ih kan nun a tul bangin, fel(dik)nak kan ngainat ruangih kan ngah(hmuh) ding zat kan ngah lo caan um khal sehla, a rahsuah a tha in, hmakhaw ongnak a si ti kan thei tlang vivo kei uh. Kan K.C.P sung khalah mifim, mi hrokhrol, mi depde le mi zirtiangpawl hnakin, mai tlin tawk tei’ lairel mi parih rinum, thilti (hnatuan)nak khalah fel(dik) takih cangvaitu hi kan tul tuk mi a si. Mai hlawknak ding asiruangih, midang tinat khal poisalo nun cu, hrial tlang ciau dingah kan sawm aw a si. Rinum tak le fel(dik) zetih nun cu a tha men lawng siloin, mi tihzah upatnak an co tengteng theu a si. Mi rinum lo le fel lo pawl mi in an tihzah in, an upat ti kan thei dah lo, theih ding khal a um fawn lo.
11. Thawsuah Kan Dawn Mi
Minung hi kan hmel a dan ciau vekin kan thinlung, khawruahnak khal hi a dang ciau. Mi tampi cu nasa takih hnatuan le tanlaknak i ruangih hawng neinung vivo le milian ih hawng cang khal an um. Hrekkhat an si le vanthatnak le hmakhawongnak in a pan hrimhrim mawsi ti ding khop in, an khawkhan mi le tumtah mi pohpoh hlawhtling ih hawng lian khal an um thotho(khawzing lairel khal a si ding). Kan miphun (K.C.P) sung khalah hin, mi neinung, milian(thlawsuah dawng) tampi um in, karh deuhdeuh sehla, ti hi a va duhum em ve. Asinan, mi nunhar, ziang neilo, mi nautapawl zangfah thinpem lamlam cu sim lo, hmuhsuam nautattu, tong khal len a hngalh i hngalh, mi puarthau(hngalhngawng) tuar har emem milian kan nei pang ding ti cu phanum tak a si. Tongthimnak “milian a duh in tong, ruahpi a duh in sur”an rak ti bang hin, mi hmaisong lo mi, milian tuar a har tuk theu. Kan vanthatnak pakhat cu kan mi nei (milian) pawl lungput hi a tha ih, an neih mi thilri( a hleice in mawtaw nei)pawl tla siang zetin Fb lamah siseh, tongka in siseh, a tak rori khal in miphun hrangih an awnawk zia hmuhtheih, thamtheih in a um tla hi, kan vantha men lawng siloin, hna a ngam ngaingai a si. A liamcia mi caan khalah, mithi kan neih tikah, thawsuah an dawn mi mawtaw hmangin, mithi vuitu mipipawl thlahnak ah tiin, an rawn thawh ciau hmuh tikah tha a tlung in, lung a awi tuk ih, a neipawl zar mipi vangza in kan to nasa a si. Tongnak ah “milian zarto, sakap zarto”an rak ti bang hin, mawtaw thawn thlahaw lo sehla, mi tampi cu thlanmual thleng thei lo ding an sinan milianpawl zarto in kan thleng thei theh. Hi ti vekih an neih mi thilri miphun in a tul caan ah siang zetih, a thawhtu le hman tir siangtu mi vophal taktak kan nei hi cu mi vantha tak kan si. Hi ti vekih midang hrang neih mi thilri pe suak siangtupawl cu, a let tamtak ih thlawsuah dawng tlak rori an si. Thlawsuah kan dawn mi kan neih mi thilri pawl hi kau thei patawp a tangkainak hmunkip, mangbang anhaipawl bomtannakih kan hmang le kan peknak hi a lak a si dah lo. Hmailamah mi duhsaknak tongkam tha le thlawsuah hmuifu tam sinsin dawn nak a si. Hmailam caan khalah dungsip mai loin, kan miphun (K.C.P) in a tul caan le mangbang vansang an um tikah, ti dankel ten (pehzom in) zawnruahawknak thinlung thawn tan la tlang vivo uh si.
12. Nupi/Pasal Thit (Neih)Awknak
Tungso ih a feh mi minung zovek te khal hin, kan kum a hawng kim cun, nupi/pasal (mai cotawkte) kan thi (nei) aw ciau a si. Hi thitumnak thawn pehparaw in, tidan, tuah dan a phunphun a um ding nan, a thabik le tha lobik ti khal rel thiam a har zet ding. A thabik kei maw tiih lang mi cu nupi/pasal kan thit (neih)awk hnuhnu cu thih tiang(thenawlo) rori in um tlang sehla ti hi saduhthahbik cu a si. Thildang hnakin nulam palam lairel (palai)nak thu lamah kan thu fehpi deuh sehla a tha ding. Thitumnak thuhla ah mipa lam in, nunau lam hnenah tangdawrzet ih va pan le thurelnak neih (lai dan ah) a si theu. Cu mi caan ah, mi hrek khat cu nunau lam kan si, kan thuthu ti si awm tak hin, tongkam mawi lo tak, ngai nuam lo, tuar har tak mai tla hi an um phah theu. Hi mi thu thawn pehaw in ka sim duh mi cu, nunau lam kan sisi tiih biak theih mumal lo, duhaw hngialhngial ih kan um asiahcun kan theih ding mi pakhat cu, a mipa te an thinheng ahcun kan fanu hi ziangtik lai khalah in lak(fir)sak thei ti hi hngilh lo a tha. Man le mual thu thawn peh aw in ruahdan le hmuhdan a bangaw lo zet ding nan, a tha le a mawi tawk cu a um ko ding. Kan fanu man tam tuk (awm ang lo)ih kan ngen asiahcun, kan fanu hi va zonzai seh, rak hmuhsuam hai seh tinakah kei cun ka ruat. Man tampi kan ngen cengmang asiahcun, thil le ri (a man thawi phu aw) awm ang tawk tal cu kan ken (thlun) tengteng ding asiih, fanu man in len le neih nunnak a tlak lo. Tulai ah mi hrekkhat thinlung ahcun man ngen aiah an tiih, puai tuahsak (thlacam)nak in neihsak uh ti vek tla hi hmuh ding le theih ding a um phah vivo. Palai in nunau te hnen ah tangdawr zetin, man le mual teh ziangvekin saw lai in rel sak ding a hawn ti ih, nunau lam cun aw nem tak in, man a tul lo, puai(thlacamnakte) in tuahsak uh a tawk mai, a hawn ti cun, a aw a nem nan, a thil phut mi cu mipa lam hrangah cun khungkhai (harsa) tak thil a si. Kan theih ding mi cu mipa lam hin mipa innlam ah diriam takih fapa sunlawih(puai tuah) an tum laiah, nunau lam ih, kan dirhsak cun, diriam lo takin (thuel ngam lo) umnak a si. Cuiruangah nunau lam in kan theih ding mi cu kan fanu kan sunlawih duh asiahcun kan neih thilri (sumsaw) cem in midang neih mi ring loin, mai tlin tawkten puai (thlacam) kan tuah mai ding a si.
Thil pakhat um theu mi cu nunau in pasal a nei ti si, nunau biakinn (pastor) ih kutsit ngen tla hi an um thotho. A mak a si, thil hi mipa lamih tuhlutawk hi tum lo bembem minung kan um a si cu. Khawtluang veve nei aw (thi) an si phei cun nunau lam in an mai biakinn(pastor) lamih kutsih an ngen miau cun el theih ci le a sisi lo, mipa lam riangri nunau lam khua ah feh tahrat in molomnak neih a tul phah theu a si hi. Minung kan si i kan ngai dan, tha ti dan cu a bangaw lo ding nan, a tha deuh, a tluangtlam(simple) a mawi le a duhum cu rel tul loin a um ko e, cucu khat lam veve diriam takih cangvaih theinak (right) pekawk ton kha a si. Ziangkhal asilen nupi/pasal thitumnak hi hmailam ah mipa lam dinhmun le nunau lam dinhmun khal in kan ton vivo lai ding asiih, a tha bik le a tlaitluang bik kan hawl ciau cu a tul ding. Mipa lam, nunau lam khal in mai neihsiah (sumpai) heu in mai duhnak hmun veve ah sunlawihnak (puai) tuah thei dingih zalennak pekawk le mipa lamih kutsih (mipa biakinn) hi cu a tha bik asilohmanah, a sangtu tal cu a si tengteng ding.
