KCP LE ZATLANG NUN part-5

                                            By, Vannun Thang Pu

13. Kan Hman Mi Tong

Mi hmuahhmuah hin suahkehnak hrinhnam tong hi kan neih ciau mi asinan, mai tong thlauthla tahratih, midang tong va hmang le mai tongih ruat mai khal tampi hmuh ding a um. Phunhnam thawi pehparaw in, ruahdan le hmuh dan hi a bangaw lo khop maiih, hrekkkhat cun kan sinak(phunhnam) cu thisen in a feh silawm titu khal an um, phunhnam tla hi cu a thupi lo kan mai nundan le ruahdan (duhdan) silawm poimawh sawn titu khal cu bo lo a si aw ruri. Amah lawngte cu kan phunhnam (sinak) hi cu kan thih ni tiang, khuitawk hmun ah kan va thleng asikhallen, miphun dang vekin va tuahaw khal sehla, a sung muril ahcun, a suahkeh miphun sinak a hlo cuang lo. Tlawng ca sungih kan zir zo bang in, tlangak in utawng thla a bunaw nan, tlangak a si thotho vek kha a si. Kan miphun sinak taktak cu a thleng danglam theih lo nan, kan nun, kan lungput, khawruahnak le umtlan dan cu kan umnak hmun ih zirin, a danglam in, thlengaw cak tak a si. Cumi kan ziaza thleng danglam zettu thil pakhat cu kan hman mi tong hi asiih, ralrin a tul nasa ding. Mah hmuah laimi sisi, a innsang ah le amah rori khal in kawl tong hlir a hmang asiahcun laimi a sinak khal a hngilh dingih, kawl lungput a pu kei, kawl ah a ruat aw mai ding. Cuvek thotho in kawlpa khal laimi nupi ah a nei ih, a innsangah lai tong a nupi fanaupawl thawi an hmang asiahcun, amah khal kha laimi hmang ka si a ti tengteng ding. Kan miphun (K.C.P) sung khal ah ralrin a tul tuk, suahkehnak phunhnam hmuah laimi si keukeu, thil ziangsimaw ruangih innsang tong cu miphun dang tong si ruri teh kan si pang maw, kan hman mi tong hin kan lungput le kan nun hi in uk thluh ti hi thei in kan ralrin a tul. Tong hman mi kan ralrin lo ruangih, miphun dang hnen in katsantu an va tam thlang ve ka ti. Ziang thei lo uico hman in a thih tiang a Bo kelte a hmang ringring asiahcun, lungfim minung cun, suahkeh tong kan kilhim rori cu a tul a si.

14.Rawl Va Ei Tawp

Pathian thlawsuahnak kan tlun(par)ah a phunphun in a thleng in kan dong vivo ciau si hin a lang. Kan nuntu khawsak dan le kan cangvaih(hoiher) khal a thangso in, hmai lam kan pan vivo nasa ti hi kan hmuh kan ton mi isin a theihtheih nasa. Minung cu khawruahnak fim tak le theihtheinak nei i sersiam mi kan si bangin, nun dan mawi lo, ti dan tha lo, nun niam, sanman lo lutuk ih nun tla hi kan san hin ziangmaw zat cu a duh nawn lo a si. Keimai hmuhton mi hmanah vawn rel sehla, kan nauhak lai ih kan tlanlen dan, nuam kan tizawng le tulai nauhak umdan tla hi khaikhin sehla, a danglam (bangaw lo) tuk lawmmam. Ziang asikhalle a tikcu le a hmun theithiam ih, kan tidan, nun dan thalo deuhih lang mi pohpoh cu hlon in, tan san a cu rori thlang. Tulai ah sumlepai tete tla khatlam,khatlam isin awm le mawi tawkte ciau kan hmuh (ngah) bangin, rawlei (puai) khawmnak tete a tu le tu tuah le neih ciau a si. A tlangpi thu ih rawlei (puai) kan tuah mi ah cun, lungphun, lungawi thusim, inn thar lom, nupi pasal thitawk (mopuai) le mikhual hrangih sathi lon (vokthah) tiin mai tulnak ciau hmangin timlamnak le rawlei tlannak kan tuah theu hi a si. Himi ahhin lungawi lam asipam tiih ngaihsakawk lo le panawk loih um hi a olte ruangah, tlawmngai taki kan feh tento a tul ringring. Midang sawmnak hmuah feh paih(caan pe) si lo, mai sawmnak hmuah ra tengteng dingih phut hi cu a cangthei lo ding. Pathian nung bia (Kristian) kan si vekin ziangvek thil kan tuah asikhallen caanserh (programme) hman hi thupibikih kan ruah ciau mi a si ko. Himi fang ahhin mi tampi ih kan ruah dik lo theu mi cu, caanserh ah hmuah tel silo, rawlei caan ih Va Ei Tawp mai (upa fekfek) tla hi hmuh ding a tam tuki riahsiatza a si. Hitivek caanserh hmanih um paih si lo, rawlei caan hmuahi ei hmaisa duh i hmanhmawh viau sipawl  nun hi cu zoh rero sehla, mi upat mi le thurawn cu an si dah lo ding, nauhak le mi banglopawl ti tawk a si. Pathian hneni thlacam (caanserh) kan hmang(tel) man lo (paihlo) asiahcun a ei khalah pok lo lawlaw sehla thil mawi tak le tidan tha tak a si ding.

Sumlepai tampi cemi Pathian hnen ih lungawi thusimnak caan (Programme) timlamtu innsang (inntek) te hin, an thinlung ah, an timlam mi rawl va ei sak mai kha an lungawinak le an diremnakbik a si lo ti hi, nangmah in tuah ve awla na thei mai ding. Caanserh hman lai hmuahi , minung malte si, rawlei caan ah hmuah ra pok hlurhhlo tivek cu hnamfim le mi pitling ti dan cu a si lo ciang ding. Cuiruangah nangteh hi vek thil miin an lo sawm tikah ei a cut vetei’ Va Ei Tawppawl saw na si i, inntek in an beiseibik mi thlacam(programme) felfai tei’ va hmanpitu ti hi kanmah le kanmah kan zohhliah (check)awk a tul. Minung hi maw, eilein  ih hminsiat tla hi a ol te hokhaw, miin a va hrawng ve in ti ding tla hi ningzahnak cang kan thiam kei uh! Minung cu minung vekin, upa lungfim cu a mawi le tha hawl i nung ding kan si.

15. Nauhak An Tamtuk

Kan K.C.P sungum mi tampi lungput hi, mai ban(tlin) tawk teih ka zoh (zoihnit) rero tikah, a tlangpi thu in, kan ruahnak le lungput hi a fiak in, a te zet lai hin ka thei. Minung cu a burpi (society) ih nuntu khuasa le cangvaihnak neiih nung kan si vekin, ziangkim hin a hmun le tikcu tete hi an nei ciau. Thil ti khawmnak (programme) tete khal hi zoh sehla, a tel ding cin le a huap cin hi a thleidang aw vivo mai. Upa lawnglawng telnak ding ci a um ih, zapi (zozo tiloin) tel thehnak ding khal hi a um lala fawn. Cuiruangah minung pakhat kan si cun, midangih sim rero tul loin, (kanmah ten) thil umdan le boruak thlir thiam in, hi thilah cun, innsang pabik a feh cun a tawk, tui tum cu kan nupa ih kan feh len a mawi, fala/tlangvalpawl vial telnak awma si tivek hin, amah le a awmang thil hi cu a um vivo mai a si. Kan thupi sungah lut thlang sehla, kan KCP sung boruak le eilein thuhla ih  zohhar zet mi le mitkham thei zet pakhat cu puai boruak a umnak pohah Nauhak An Tam thei  tuk hi a si ko. Hitiih  kan sim(ti) ruangah nauhak kha kan hua ih, kan hnong tinak lam cu a si riai lo, ti kha kan thei hmaisa pei uh. A tlunlam i kan sim zo bangin, thil ziangkim mai hin sullam, huapcin, duhsan, tumtah le hawilam an nei thluh kan ti mi kha thei tlang ciau sehla.

Eilein thawi pehparaw in a upabik isin a nautabik tiang, a fatebik isin a tumbik tiang, zapi ih huap thei puai (ruaitheh) hi zohman ih el theih lo in a um rori mi a si. Cui thil cu Kawhhran hmin ih puai (ruaitheh), pawlkom (Society)  pakhatkhat hmin ih zapi huap Puai (ruaitheh) tivekah cun, a tel thei pohpoh  cu kan tel dingih, kan va ei tlang ding a si. Ziangruangahsaw kan ti ahcun, kan zapi ta asiih, a neitu ciau kan si miau mai a si cu! Sihmansehla hrekkhat nulepa cu bulpak hminih puai (ruaitheh) nak hmun ah innsang zatei’ (sungkhar)  sawm a si lo cun rawl khal zawh duh lo tla hi kan um lai ih, kan lungput (mind) a va niam lai em ve ka ti. Miphun dang (hnamdang) lakah puai hi ka tel ve hnuaihni zoih, nulepa  (upa) mipum 400-500 rawleinak ah nauhak rak ei ve hi cu, hmuh ding an um lo tluk a si, a hahdam in, a cangkan thlak hle mei. A sullam ziangsaw kan ti ahcun, mifim deuh cun nauhak telnak ding le tel lo nak ding an thleidang thiam a si cu, cawn (zir) an va tlak ve ka ti. Cule puai tuahtu khal hin a cang thei tawp in, innsungsang zate (loh theih lo ti lo cu) sawm kher lo sehla, sawm mi pawl khal hin, innsang zate in sawm lo khallen lungawi ten, nulepa bik cun inn sungkhar zate ai kan awh thei ti lungput nei in, inn lam ah naulepawl tanta in, mawi hmang zet le zangkhai zet ten puai kan va zawh kei uh. Hiti veki nulepa lawng kan va sawm tikah, puai a cangkang (sanman) lawng siloin, innsang kim tei kan sawmih, kan duhzat (seherh) sawm thei loih, kan um tla kha, thin diriam ten helhkam mi pohpoh kha, kan sawm thei ding. Tui dinhmun ih kan puai (ruaitheh) dan cu a hmaisabik (trip) pawl cu nauhak in an luah khat thluh ih, nauhak rawlei kha upa lungfim zetzetpawl in, hawi tlangtluan pawk phah in, hngah ngernger a si hi, pi lo tak a si. Miphun  dang (cangkang) ti dan veki upa hlir felfai taki, puai rawlei maw tha kan ti ih, nauhak pawl thawi hnok niaihniaih ih, puai rawlei hrih lai? Kan mai tha ti dan le ruah dan parah a thum aw  a si e!